อนาคตช่างยนต์ โดย อ.พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ

"อนาคตช่างยนต์" By pattanadej

ปกติผมมักจะได้รับเชิญให้ไปบรรยายตามบริษัทห้างร้านของเอกชน, หน่วยงานราชการ หรือสถานศึกษาต่างๆ อยู่เป็นประจำ

เนื้อหาสาระที่ถูกกำหนดให้บรรยายส่วนใหญ่ก็เป็นเรื่องของยานยนต์ทั้งในด้านเทคนิคและด้านการตลาด มีระยะหลังๆ มานี้ที่หลายแห่งกำหนดให้ผม บรรยายเรื่องพลังงานที่ใช้กับยานยนต์มากขึ้น

สัปดาห์ที่ผ่านมาผมได้รับเชิญให้ไปบรรยายที่โรงเรียนเทคโนโลยีภาคตะวันออก ตั้งอยู่ที่จังหวัดชลบุรี กลุ่มคนฟังคือนักเรียนที่เรียนแผนกวิชาช่างยนต์ระดับ ปวส. ที่กำลังจะจบการศึกษาในปีนี้ ทางโรงเรียนจึงให้ผมไปบรรยายในเรื่องที่จะให้นักเรียนเหล่านั้น เตรียมตัวพร้อมที่จะออกไปเผชิญกับโลกภายนอกรั้วโรงเรียน ในฐานะช่างยนต์คุณภาพที่มีวุฒิภาวะเพียบพร้อม

ผมจึงได้รู้ว่าธนาคารออมสินได้ทำโครงการต่างๆ ร่วมกับโรงเรียนแห่งนี้หลายอย่าง เช่นโครงการธนาคารโรงเรียนเพื่อให้นักเรียนทุกระดับ ได้รู้จักการออมเงินเพื่ออนาคต และมีการเชิญวิทยากรมาบรรยายให้นักเรียนได้รู้ว่า หากจบออกไปแล้วและไม่ต้องการทำงานกินเงินเดือน เขาจะสามารถหาแหล่งเงินทุนมาทำธุรกิจของตนเองได้อย่างไร และต้องวางแผนการเงินสำหรับธุรกิจอย่างไร

โรงเรียนเทคโนโลยี ภาคตะวันออก เท่าที่ผมได้รับรู้ข้อมูลจาก อาจารย์ประเสริฐ กลิ่นชู ผู้อำนวยการโรงเรียนคือ มีนักเรียนรวมทั้งสิ้นเก้าพันกว่าคน โรงเรียนจะตรวจตราดูหอพักรอบบริเวณโรงเรียน ร่วมกันวางข้อกำหนดที่เข้มงวดสำหรับหอพักเหล่านั้น หอพักใดให้ความร่วมมือดีทางโรงเรียนก็จะรับรองหอพักนั้นๆ ให้บรรดานักเรียนและผู้ปกครองได้รับรู้ แต่หากหอพักใดไม่ให้ความร่วมมือหรือไม่ยอมทำตามระเบียบของโรงเรียน โรงเรียนก็จะประกาศออกไปว่าหอพักนั้นๆ เป็นหอพักที่โรงเรียนไม่รับรอง

นักเรียนชายของที่นั่นทั้งหมดห้ามสักตามร่างกาย และยังห้ามเจาะอวัยวะต่างๆ เพื่อทำการสอดใส่หรือร้อยโลหะหรือวัตถุ อย่างใดอย่างหนึ่งเด็ดขาด ใครที่เจาะก่อนที่จะเข้าเรียน รูเจาะต้องปล่อยให้ตันภายในหนึ่งปี ใครที่สักก่อนเข้า เรียนก็ต้องไปลบรอยสักออกเสียก่อน นักเรียนหญิง ที่นั่นห้ามนุ่งกระโปรงสั้น ห้ามใส่เสื้อตัวเล็กแคบ รัดฟิตร่างกาย

ฟังข้อมูลจากท่านผู้อำนวยการแล้วทำให้ผมอดคิดไม่ได้ว่า หากโรงเรียนหรือสถาบันทั่วไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งระดับอาชีวะศึกษาและระดับอุดมศึกษา มีผู้บริหารที่เอาใจใส่อย่างเข้มงวดและออกกฎกติกาเพื่อป้องกันเอาไว้ดี วัยรุ่นของประเทศชาติและสังคมไทยก็ควรจะดีขึ้นกว่าทุกวันนี้ ที่โรงเรียนเทคโนโลยีภาคตะวันออกแห่งนี้ หากนักเรียนและผู้ปกครองคนใดเข้ามาเรียน แล้วรู้สึกว่ารับไม่ได้กับกติกาที่เข้มงวด ก็สามารถลาออกและขอรับเงินคืนได้ทุกบาทภายในเวลาที่กำหนดเอาไว้

แก่นแท้ดั้งเดิมของระบบการศึกษาระดับอาชีวะศึกษา คือการพัฒนาคนออกมาในระดับช่างฝีมือ เพื่อป้อนเข้าสู่ตลาดแรงงานโดยตรง โดยระดับของช่างฝีมือที่ผลิตออกมานั้นจะเน้นหนักไปที่กระบวนการเรียนการสอน เพื่อนำเอาความรู้เชิงช่างระดับปฏิบัติไปใช้งาน แต่ไม่เน้นหลักวิชาการทางด้านทฤษฎีแบบเดียวกันกับกระบวนการสอนในระดับอุดมศึกษา

ส่วนเมื่อแรงงานเหล่านั้นถูกผลิตออกมาสู่ตลาดแรงงานแล้ว เขาจะทำงานหาเลี้ยงชีพควบคู่กันไปกับการหาความรู้เพิ่มเติม ในระดับปริญญาหรือระดับวุฒิบัตรที่สูงขึ้นไปจากเดิม ก็เป็นสิ่งที่รัฐต้องสนับสนุน แต่ต้องไม่เน้นไปที่กระบวนการสอนทางทฤษฎีเพื่อให้เด็กอาชีวะศึกษาไปสอบแข่งกันกับเด็กที่เรียนสายสามัญ

แต่จะด้วยเหตุผลกลใดก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นค่านิยมทางสังคมที่ทำให้เกิดการเบี่ยงเบนเจตนารมณ์ของอาชีวะศึกษา หรือจะเป็นเพราะผู้สอนในระบบอาชีวะศึกษาเอง ไม่เข้าใจถึงแก่นแท้และเจตนารมณ์ดังกล่าว หรือผู้สอนผู้บริหารสถานศึกษาต้องการเพิ่มระดับความสำคัญของตนเอง จึงทำให้วิถีของอาชีวะศึกษาในปัจจุบันเบี่ยงเบนไปมาก

สิ่งที่ผมได้ไปบรรยายในวันนั้น จึงไม่ได้อยู่ที่ความรู้ความเข้าใจด้านเครื่องยนต์กลไก เพราะผมเชื่อว่าความรู้ในด้านเครื่องยนต์กลไก ของนักเรียนระดับ ปวช. และ ปวส. จากสถานศึกษาที่ได้มาตรฐานนั้น เพียงพอต่อการออกมาประกอบสัมมาชีพทั่วไป

แต่สิ่งที่ผมได้ไปบรรยายให้นักเรียนที่กำลังจะจบออกมาจาก สถานเหล่านั้น คือการบอกให้เขาเหล่านั้นต้องเตรียมพร้อม ที่จะพบกับวิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปจากการเรียนในรั้วโรงเรียน เพราะในชีวิตนักเรียนเมื่อเขาทำบทเรียนผิดพลาด เขาก็ยังมีโอกาสที่จะได้แก้ตัวด้วยการทำงานชิ้นใหม่ไปส่ง หรือหากทำไม่ทันก็ยังสามารถที่จะ ขอยืดเวลาในการส่งงานเรียนชิ้นนั้นๆ ออกไปได้

แต่ในชีวิตการทำงานจริงเขาจะไม่ได้รับโอกาสนั้น เมื่อถึงเวลาที่กำหนดงานจะต้องเสร็จตามเวลาและจำนวนชิ้นงานที่ได้รับคำสั่ง หากไม่สามารถทำได้ก็จะหมายถึงการถูกพิจารณาผลงาน ด้วยการถูกนำไปเปรียบเทียบกับผู้ร่วมงานรายอื่นๆ โดยไม่มีข้อแม้ การแข่งขันเพื่อความก้าวหน้าในอาชีพ จึงไม่ได้อยู่เพียงแค่การแข่งขันกับตนเองเท่านั้น แต่หมายถึงต้องมีผลงานรวมแข่งขันกับเพื่อนร่วมงานคนอื่นๆ ไปในเวลาเดียวกันด้วย

สิ่งที่คนซึ่งกำลังจะก้าวออกจากตำราเรียนไปสู่ชีวิตจริงต้องเตรียมพร้อมคือ วุฒิภาวะทั้งด้านการรับคำสั่ง, การแปลคำสั่ง, การทำตามคำสั่ง, และการนำเสนอผลงานที่ได้ทำตามคำสั่งนั้นๆ โดยได้รับการยอมรับโดยดีทั้งจากผู้บังคับบัญชา, เพื่อร่วมงาน และผู้ใต้บังคับบัญชา เพราะหากขาดสิ่งหนึ่งสิ่งใดไป เขาก็จะกลายเป็นคนที่ไม่ประสบความ สำเร็จในชีวิตการทำงานไปในที่สุด